Nieuws:

Kom je ook op zaterdag 17 oktober naar de De stichting 3rail Gastendag 2026 bij de MSG in Den Bosch?

elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc

Gestart door Holz1 dinsdag 24 juni 2025, 11:22:19

0 leden en 2 gasten bekijken dit board.
elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc



Beste spoorders,
De Märklin locomotieven zijn toe aan een service beurt. Ook de locs die ik een aantal jaar geleden 2e hands heb gekocht onderwerp ik hieraan. Als "rookie" kom je dan een aantal circuits tegen waarvan je wel gelezen hebt maar nog niet in praktijk gezien hebt.
De voorschakel elektronica zag ik plots in een E loc 110. Mijn vraag is: heeft iemand hiervan een elektronisch schema van Vorschaltelektronic artikel nr 258910 en art nr. 24680 die dit met mij wil delen? De afbeelding staat in Märklin Magazin Internationaal 3/04 op blz 60.

Op  Märklin Rijrichtingschakelaar - 3rail Wiki (https://wiki.3rail.nl/index.php/Märklin_Rijrichtingschakelaar) wordt verwezen naar de FRU 55700 van Uhlenbrock en dat dit circuit hetzelfde doet als de origine elektronische rijrichting omschakelaar van Märklin artikel nr 7180  (zie https://forum.3rail.nl/index.php?msg=1175670)

Heeft iemand hiervan ook een elektronisch schema om met mij te delen.
Al vast bedankt
groet
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
als je ff googled vind je wel wat  :

https://forum.3rail.nl/index.php?topic=62237.0

Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Forum Moderator
Lid sinds: 2006

Gelukkig liggen de dwarsliggers onder de rail.

offline
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Op moba-hgh staan enkele schema's, zie >>> Klik <<<

En ik vond deze via google op Stummis, maar als ik op de link naar het topic klik, vind ik het schema niet.
Dus maar even uit de cache van google geplukt en hier geplakt.
Electr_FRU.jpeg
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Bedoel je niet rijrichting afhankelijke en snelheid onafhankelijke verlichting?
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Citaat van: Kappa op vrijdag 27 juni 2025, 23:23:16Op moba-hgh staan enkele schema's, zie >>> Klik <<<

En ik vond deze via google op Stummis, maar als ik op de link naar het topic klik, vind ik het schema niet.
Dus maar even uit de cache van google geplukt en hier geplakt.
Electr_FRU.jpeg

Dat schemaatje werkt en lost bovendien de beruchte bokkesprong op.
Weliswaar met een iets ander schema gebruik ik dit al jaren. De gelijkrichter zit bij mij niet in de lok maar direkt achter de trafo.
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Beste spoorders
Bedankt voor de reactie en sorry voor de vertraging in de beantwoording.
Citaat van: Lapjeskat op zaterdag 28 juni 2025, 00:38:34Bedoel je niet rijrichting afhankelijke en snelheid onafhankelijke verlichting?
Ik bedoel de rijrichting afhankelijke verlichting. Het is de 1e afbeelding linksboven:  Vorschaltelektronic artikel nr 258910

dit bundeltje dioden e.o. kan ik wel uitbouwen, maar makkelijker is een schema wat krek hetzelfde doet als in het inelkaar zit.

Deze tekst komt van Leon van Perlo: (Dinamo 2005)
"Het omschakelen van de locverlichting
Uitgangssituatie
De standaardschakeling voor het schakelen van de lampen in de locs is bijna altijd een diode in serie
met het lampje om te zorgen dat dat lampje slechts brandt bij één polariteit van de spanning en
gedoofd blijft bij een omgekeerde polariteit. De diode van de lamp aan gene zijde staat dan
omgekeerd. Bij de oudere locs zitten de lampen veelal gezamenlijk met een pool aan het huis van de
loc vast, bij de nieuwere (met decoderstekker) meestal niet meer. Feitelijk vind je bijna altijd een van
de volgende schakelingen:

 De lampen V(voor) en A(achter) zijn de witte koplampen aan voor of achterzijde van de loc. Als je een
loc hebt met rode sluitlichten, dan heeft zo'n loc meestal 2 lampen aan beide zijden, een rode en een
witte. De rode aan de ene kant staat dan parallel aan de witte lamp aan andere zijde. Bij de linker
schakeling kan het voorkomen dat de 2 diodes in één huisje zitten (bv Fleischmann locs).
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Ik heb je post gelezen. Wat bedoel je met "De gelijkrichter zit bij mij niet in de lok maar direkt achter de trafo."

Kun je aangeven SVP wat het relais teken SM inhoud? Het schakelrelais bij M dat is de schakelwals, dat begrijp ik.

Ik zal toch kijken of ik de printplaat bij mij eruit kan halen zodat ik toch een beter beeld heb. Hierna meld ik mij weer.

Nogmaals bedankt
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
SM is het omschakelrelais in de lok.

In het schema zie je de gelijkrichter getekend in de vorm van een Greatz-brug. Dat kun je in elke lok inbouwen maar je kunt er ook voor kiezen om de gelijkrichter achter de trafo te schakelen en de rails met gelijkspanning te voeden. Ik heb voor dat laatste gekozen.
Daarnaast gebruikt mijn schema een thyristor voor de aansturing van het relais, maar net als de gelijkrichter zijn dat mogelijkheden, niet dat het een beter of slechter ontwerp is.
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Je kán -zonder verdere electronica- de lampjes ook aansluiten op de 2 veldspoelen (en op massa/chassis). Deed M zelf vroeger ook wel eens.
Het lampje dat brandt staat dan in serie met de spoel die op dat moment niet gebruikt wordt en het anker; door de relatief lage weerstanden van die componenten functioneert dat prima.
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Lid sinds: 2009

Dwarsliggers op de rails sporen niet

offline
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Citaat van: Holz1 op woensdag 09 juli 2025, 12:35:32wat het relais teken SM inhoud
Single Make

Voor een verklaring daarvan, zoek in de wikipedia, b.v. in het Nederlands.


Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Ja, duidelijk. Heel simpel eigenlijk. Maar als niet-elekctronicus is het toch iedere keer weer zoeken en gelukkig is het forum altijd present!!. Bedankt
De SM is de oorspronkelijke schakelwals die door de hogere AC puls wordt omgezet in voor- of achteruit.

Ik heb inderdaad overwogen om een brugcel te plaatsen in de loc en de 19 v gloeilampjes te vervangen door leds maar dan wel voorzien van flinke voorschakelweerstanden van 1/2 watt.
De elektronica die ik in eerste instantie bedoel, wil ik toch nader uitpluizen.

Wat Jan22 met Single Make bedoelt: bij iedere puls wordt er één-contact gemaakt.Is dit de juiste beschrijving?
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Hallo
Bedoel je dit schema? Is van 24680 in de 3322.
gr Wim

Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
24680

IMG_20250717_0001.jpg
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Forum Moderator
Lid sinds: 2006

Gelukkig liggen de dwarsliggers onder de rail.

offline
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Hoi,

Even dit draadje ontstoft en is puur informatief.
Ik heb vorige week een Märklin 3322.2 (Br 194) gekocht en ik ben even op zoek gegaan naar de voorschakelelektronica van de rijrichtingsomschakelaar, die de bokkensprong onderdrukt.
Als ik het schema bekijk van de schaekeling, dan staan er twee serie geschakelde diodes parallel over elk lampje.


Maar als ik mijn 3322.2 van binnen bekijk, dan zie ik twee diodes aan de veldmagneet, één aan elke spoel en dan een draadje naar het printje.
IMG_8977.geschaald.JPG
De lampjes zijn aan één kant aangesloten op het relais en de andere kant op de linker motoraansluiting die via de smoorspoel naar de collector van T2 gaat en de twee diodes over de lampjes zie ik niet zitten. De lampjes branden ook niet constant, maar branden duidelijk feller naar mate de snelheid hoger is.
Dus is er een ander schema gebruikt dan wat er eerder getoond is.
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Valt mij gelijk op dat deze lok dus gewoon op gelijkspanning rijdt, volgens het schema!

Daarnaast vraag ik me af of het schema wat je toont wel klopt. Is dat origineel Märklin?
Het schema werkt wel dus voor de liefhebber: bouw het vooral na.
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Forum Moderator
Lid sinds: 2006

Gelukkig liggen de dwarsliggers onder de rail.

offline
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
@citaat Wat is "origineel Märklin" Ger?
Märklin geeft geen schema's vrij van elektronica.
De meeste schema's circuleren op het internet en zijn reverse geëngineerd en die laten allemaal twee diodes over de lampjes zien.
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Opgelet met die lampjes: zijn erg lage spanning lampjes, iets van 1.5 V

Leopold
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Klopt, 2x de doorlaatspanning van die diodes, dus 2x 0,7V = 1,4V. Het zijn over het algemeen (altijd?) van die kleine steeklampjes (er zitten 2 pennetjes/ draadjes aan die je in een soort klembusjes steekt).

Edit: ik lees verderop dat de steeklampjes 16V zijn en dat de 1,5V-lampjes een draaifitting hebben.
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Ik schat in dat het schema gewoon niet klopt met wat Tante M in die tijd gemaakt heeft.

Als je op gelijkspanning rijdt, sperdiodes achter de spoelen zet en daar de lampjes over schakelt, precies zoals Tante M dat in de jaren 60 op o.a. de 3039 deed, dan werkt het als een tierelier!

Ga je een stap verder, kun je met dat signaal een klein transistortje sturen en heb je beter licht.
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Citaat van: ikke op zondag 27 september 2026, 17:57:20Als je op gelijkspanning rijdt, sperdiodes achter de spoelen zet en daar de lampjes over schakelt, precies zoals Tante M dat in de jaren 60 op o.a. de 3039 deed, dan werkt het als een tierelier!

Geen dingen gaan verzinnen die Märklin nooit toegepast heeft.


Licht in de duisternis:

Er zijn 2 verschillende uitvoeringen van de voorschakelelectronica. De oude versie met 1.5V lampjes over de diodes. Een latere versie waar een paar diodes weggelaten zijn met 16V lampjes.

Zo te zien heb jij al de latere versie. Deze heeft dan Bi-pin steeklampjes. De 1.5V lampjes hebben schroefdraad.

En voor de nabouwers hier het correcte schema. Het plaatje verder boven mist wat componenten.


Bart
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Forum Moderator
Lid sinds: 2006

Gelukkig liggen de dwarsliggers onder de rail.

offline
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Citaat van: Bajn-AG op zondag 27 september 2026, 20:34:14Zo te zien heb jij al de latere versie. Deze heeft dan Bi-pin steeklampjes. De 1.5V lampjes hebben schroefdraad.
Nee toch niet Bart, er zitten schroeflampjes á la 60010 in.
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Wanneer de B-pin daadwerkelijk in deze loks kwam weet ik ook niet. Het zou zo maar nog eens later geweest kunnen zijn.


Links de 1.5V, rechts de 16V versie.

Jij hebt de variant waar de 2 bovenste diodes van de rechter print gelijk aan de veldspoel zit. 16V lampjes dus.

Bart
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Lid sinds: 2009

Dwarsliggers op de rails sporen niet

offline
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Tja, mooi al die schema's, ik trof ze ook aan bij de Buren, met nog een derde schema.

Die hadden de schema's ook maar zo ergens online, zonder verdere bronvermelding, aangetroffen.
En dat overkwam de mensen in dit draadje kennelijk ook.

Zo gaat dat vaak. Mooi schema, en als je mazzel hebt staat er ook nog in wat er nodig is aan onderdelen.
In het schema waarmee Bart aan kwam zetten (het 2e schema in het draadje op het stummisforum)
staan alle gebruikte onderdelen vermeld, op eentje na, het relais.
Logisch, want bij reverse engineering heb je een blokje (met het relais erop)
en daarvan beschrijf je hoe het in elkaar zit, en dus in feite hoe het werkt.
Dus dat de specs van dat relais is overbodige info. Tenzij je er eentje wilt bestellen.

En zoals iemand eerder in het draadje vroeg: waarop slaat SM, zo zat ik natuurlijk met de afkorting UFS (er wordt immers een relais getekend in het schema), dus ik zocht eventjes op relais UFS.  En trof o.a. de Universalfernschalter / bistabiles Universalrelais / Relaisplatine / Relais bistabil. En het zal ook niet, printplaatjes van IEK op ebay.

Dus laten we even aannemen (omdat de Duitsers als enigen de term UFS gebruiken) dat er daarmee gewoon staat:
neem een bistabiel relais (met 2 stroomkringen, eentje voor de rijspanning en eentje voor de verlichting)
dus neem een DPDT bistabiel relais. Heerlijk, al die lokaal-landelijke  afkortingen.
FRU (Fahrt Richtung Umschalter?) is ook zo'n afkorting die je alleen in het Duits tegen komt.

Natuurlijk heeft Hans-Günter Heiserholt [HGH] de nodige met de hand geschetste Vorschalt Elektronik schema's staan uit een tijd van van voor 2014, en in elk van die schema's is ook een relais getekend. Geinig, hoe dingen telkens anders heten en toch het zelfde zijn. En natuurlijk documenteert ook HGH niet welk type relais er dan is gekozen (of heeft gezeten).


Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Jan-Willem, het gaat hier om antibokkensprongelectronica (ABSE, als we het dan toch over afkortingen hebben :D ). Dat is voorschakelelectronica waarbij gebruik wordt gemaakt van het originele Märklin omschakelrelais dat in alle analoge M-locs zat.
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
Forum Moderator
Lid sinds: 2006

Gelukkig liggen de dwarsliggers onder de rail.

offline
Re: elektrisch schema rijrichting onafhankelijke verlichting ANALOGE E Loc
 @citaat Jan-Willem is lekker aan het mijmeren op het forum. :-)