Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

Geplaatst Op: donderdag 02 oktober 2025, 13:09:06

Beste allemaal,
Ik zit met een vraag.
Ik ben geen held met het inbouwen van decoders maar ik dacht in het kader van " van proberen kan je leren" heb ik een functiedecoder van ESU gekocht met de bedoeling deze te plaatsen in mijn Marklin Silberling stuurstand (4160). De lampjes kleuren mee a.d.h.v. de rijrichting, alleen het rode licht rechts brandt niet. Tot zover de bestaande situatie:)

Ik heb de wagon opengemaakt en kom een printplaat tegen met wat componenten, zie foto.
Mijn vraag is, kan iemand mij een zetje in de juiste richting en aangeven hoe ik dit moet aanpakken. Komt de printplaat te vervallen? Ik neem aan dat de koperen rijrichtingschakelaar bij het draaistel kan worden weggehaald, maar hoe zit het met de rest? Lampjes vervangen door LED's? Twee kleuren LED's? Bestaan deze of kan ik de bestaande twee kleuren lampjes gebruiken?

Dank in ieder geval voor jullie reacties.

Met vriendelijke groeten,
Jan van Eeden
Noordwijk

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#2

Geplaatst Op: donderdag 02 oktober 2025, 19:06:26

Hallo, als je nog geen ervaring hebt met het inbouwen van decoders is dit rijtuig gelijk wel een redelijke uitdaging.
De rijrichting schakelaar bij het voorste draaistel kan vervallen. De printplaat kan zeker niet vervallen. Wat jij lampjes noemt zijn al LEDs. Als de rode niet werkt is deze waarschijnlijk defect en zul je deze indien gewenst moeten vervangen. Het zijn rode en gele LEDs.
De voeding van de sleper zul je aan de rode draad van de decoder moeten aansluiten en de as sleper komt aan de zwarte draad van de decoder. Op de F0 (licht vorne/hinten) kun je de LEDs aansluiten, let op dat er wel een voldoende grote weerstand tussen moet. Op de blauwe draad van de decoder kun je de plus van de LEDs aansluiten. Let goed op de kleurcodering want die is bij ESU conform DCC codering en die wijkt af van Marklin. Let ook goed op de plus en min van de LEDs. Lees goed de handleiding.
Groet Erwin.

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#3

Geplaatst Op: donderdag 02 oktober 2025, 21:06:02

Laatste wijziging: donderdag 02 oktober 2025, 21:39:53 door jfve

Hoi Erwin,
Dank voor je reactie. Ik denk dat ik op basis van jouw uitleg het wel aandurf om dit op te pakken.
Toch nog een vraag. Ik zie nu pas dat de rode (defecte) led een klein rood lichtpuntje geeft, dat mogelijk zou betekenen dat de led wel functioneert.
Zou dit ergens in de printplaat mis kunnen gaan? De gele led's branden goed.

Dank alvast.
Groeten
Jan

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#4

Geplaatst Op: donderdag 02 oktober 2025, 21:33:49

Het is vanuit hier heel moeilijk te zeggen of de printplaat defect is. Maar uit je beschrijving denk ik dat er inderdaad iets niet helemaal klopt. Advies is om eerst de wagon helemaal in orde te maken voor je de decoder gaat inbouwen.
Groet Erwin

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#5

Geplaatst Op: zondag 26 oktober 2025, 16:50:25

Het Erwin, dank voor de tip. Het bleek dat er een pootje van de led niet goed was gesoldeerd. Dit is gefixed en kan beginnen met het inbouwen en aansluiten van de functiedecoder.
Toch ook nog gelijk een vraag...je geeft aan dat er een extra weerstand moet worden aangesloten tussen de uitgang van de decoder (F0) en de printplaat. Wil je mij svp uitleggen waarom dat moet en hoeveel Ohm dat moet zijn. De leds worden in een analoge situatie toch gevoed met baanspanning en op de printplaat toch pas omgezet? Sorry voor de vraag, maar ik ben aan het leren

.

Dank alvast,
Groeten
Jan

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#6

Geplaatst Op: zondag 02 november 2025, 13:28:51

Hallo Jan,
Zo te zien op de foto zitten er al wat weerstanden op, maar ook een condensator en een gelijkrichter. Deze laatste twee heb je niet meer nodig bij een functie decoder en zou ik er afhalen cq. solderen. Als je de LEDs direct op de functie decoder aansluit zijn de voorschakelweerstanden (PER LED) meestal 1k ohm(kleurringen : bruin,zwart,rood) tot 1,5k ohm (bruin,groen,rood). Zoals Erwin aangaf de blauwe draad is de plus, deze naar de weerstand vanaf daar naar de plus(anode) van de LED en dan de wit/geel aan de min(kathode) van de LED. Eigenlijk zou ik ook de weerstanden van de print afhalen/solderen, kun je misschien de aansluiting die naar de LED gaat de bovengenoemde weerstand insolderen. Het maakt niet uit of de weerstand voor of na de LED komt zolang die maar in serie met de led staat.

M.vr.gr.
Siebe

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#7

Geplaatst Op: zondag 02 november 2025, 18:54:00

Siebe,

Ik ben hier ook mee aan het "prutsen" geweest. In mijn geval de 4260. Probleem is dat de poot van de duoled een "min" is ipv een plus. Dus eenvoudig aansluiten is er niet bij. Ik heb uiteindelijk een experimenteer print gepakt en op maat gezaagd. Zo heb ik alles volledig nieuw gemaakt. Helaas zijn er geen passende maten duoled en gewone led verkrijgbaar. Ik mis 1 mm ruimte rondom de leds. Dit is prima te doen.

In dit draadje staan links naar Duitse sites met voorbeelden Klik

Zoals Erwin al zei: Het is geen gemakkelijke ombouw.

Meine

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#8

Geplaatst Op: maandag 03 november 2025, 21:44:02

Hi Jan,

Ik denk dat de schakeling van dat printje overeenkomt met onderstaande van de website van Hans Günther heiserholt.

Bron; https://www.web-hgh.de/ppt-dl/sbahnel_Wendezug-Rueckleuchte.jpg

Probleem is alleen dat het wielcontactwippertje de positieve voedingsspanning schakelt en een decoder schakelt naar massa.
Je kan dit wel met een ESU relais oplossen.

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#9

Geplaatst Op: maandag 03 november 2025, 22:11:01

Hoi jan,

Misschien mijn simpele oplossing al gezien?

Groet,

Guus

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#10

Geplaatst Op: dinsdag 04 november 2025, 22:09:04

Hoi Jan,
Als ik zo het schema zie van Kappa, is het geen 'simpele' ombouw. De decoder heeft een gezamelijke + en geschakelde -, terwijl het schema precies andersom is. Dat betekent dat je de + moet schakelen met een PNP transistor (1 voor geel en 1 voor rood) met 2 weerstanden op de basis aansluiting en voor elk een diode van de gemeenschappelijke kathoden naar de geschakelde - voor licht voor/achter. Ik schat dat je de 560 moet vergroten naar 1k voor geel en voor rood zeer zeker de 10 naar 2k2.

Groet,
Siebe

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#11

Geplaatst Op: woensdag 05 november 2025, 18:45:23

Citaat van: Siebe op dinsdag 04 november 2025, 22:09:04Als ik zo het schema zie van Kappa, is het geen 'simpele' ombouw.

Daarom schreef ik ook:

Citaat van: Kappa op maandag 03 november 2025, 21:44:02Je kan dit wel met een ESU relais oplossen.

Het relais voedt je met de + van de gelijkrichter en de twee schakelende pennen soldeer je aan de twee contactenpunten die nu naar de wielasschakelaar gaan.
De spoel hang je een de AUX van de decoder en klaar is Kees.

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#12

Geplaatst Op: woensdag 26 november 2025, 22:16:56

Beste allemaal,
Dank voor jullie reacties. Het is groter en ingewikkelder dan dat ik had gedacht.
Ik hou jullie op de hoogte!
Groeten
Jan

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#13

Geplaatst Op: donderdag 27 november 2025, 10:19:18

Ik heb daar een printje voor.

Aansluiten is simpel.
Oranje aan decoder+ (blauw bij esu)
Geel aan f0 vooruit, ander aan F0 achteruit.
Rood aan railmassa.
Zwart naar de punten waar de schakelaar zat.
Werkt ook analoog en is waarschijnlijk ook dimbaar via de decoder. (Laatste heb ik niet uitgeprobeert met de stuurwagen).

Bart

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#14

Geplaatst Op: donderdag 27 november 2025, 10:56:46

Als je hem toch open hebt liggen... In het echt hadden (hebben?) ze wit licht. Zie bijvoorbeeld https://digit.wdr.de/entries/138034 . Je zou die leds dus kunnen vervangen door rood/witte LEDs met common anode. Ik weet alleen niet of die er ook zijn in deze vorm, anders moet je creatief worden met wat transparante kunststof of Kristal Klear.

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#15

Geplaatst Op: woensdag 17 december 2025, 12:13:34

Heren, na lange tijd van twijfel laat het mij niet los. Was niet zeker of ik dit project ooit tot een goed einde kon brengen. Nadenkend over de oplossing van Ad om dit via een relais op te lossen, toch de volgende vragen... over het relais, moet dat een esu relais zijn en zijn daar dan nog specifieke types die ik moet gebruiken? Als ik dan de stappen volgd die Ad beschreven heeft dan zou ik er moeten zijn toch? Mocht er iemand een schema hebben zou ik daar meegeholpen zijn. Dan voor het meedenken!
Groeten
Jan

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#16

Geplaatst Op: woensdag 17 december 2025, 12:26:47

http://www.maerklin-sammler-infos.de/zbv/esu%20_seuthe_51963_relais.jpg op de plaats van rookgenerator verlichting en ik koop de relais bij ali want heb er daar 5 voor 1x esu hier en zijn identiek

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#17

Geplaatst Op: vrijdag 19 december 2025, 16:33:55

Hey Bart, ziet er goed uit maar maak je dan ook gebruik van een relais of een ander component?
Ik ben een beetje het overzicht kwijt van alle goede adviezen die ik krijg. Jouw beschrijving lijkt mij ook simpel maar welke componenten gebruik je dan?

Dank alvast,
Groet
Jan

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#18

Geplaatst Op: vrijdag 26 december 2025, 14:34:34

Laatste wijziging: vrijdag 26 december 2025, 14:43:19 door jfve

Beste allemaal,
Nog steeds op zoek naar een oplossing die ik als beginner begrijp en kan realiseren. Heb mij verder verdiept in de aangedragen oplossingen en wil de oplossing met behulp van een relais verder uitwerken. Ik zou graag willen weten of de voorgestelde oplossing gaat werken. Deze is als volgt.
- De rijverlichting wordt geschakeld door print via massa en niet via plus, om die reden is direct schakelen vanaf de functiedecoder niet ogelijk en zet ik er een ESU 5!963 tussen.
- De ESU 51963 lijkt een geschikte manier om de plus-gestuurde functiedecoder om te zetten naar massa-gestuurde verlichting.
- De bestaande print van de 4160 blijft intact.
- De rails levert de + en de min via draaistel en sleepcontact.
- De ESU decoder schakelt het ESU relais indien F1 wordt aangesproken. Hierdoor wordt het relais aangetrokken en gaat geel branden. Zodra f1 wordt uitgeschakeld gaatrood branden.
Mijn vraag is, zou deze schakeling kunnen werken? Ik ben echt een beginner en wil begrijpen wat ik aan het doen ben met de kennis die ik heb en hier opdoe, vandaar deze poging.
Dank voor de reactie alvast. Ik ben erg benieuwd.

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#19

Geplaatst Op: vrijdag 26 december 2025, 15:33:46

Laatste wijziging: vrijdag 26 december 2025, 21:08:09 door Kappa

Jan, ik zal, als ik tijd heb wel ff een schemaatje in elkaar flansen.

Bij deze het schemaatje.
Ledprint 4185_4389_4390.png

Ik heb de transistor behouden, omdat deze de stroombron voor de led's vormt.
Rechtsonderin het aansluitschema van het relais mt daarbij de draadkleuren.
De rode en bruine draad, die nu naar de wielasschakelaar gaan, maak je los en soldeer je aan de desbetreffende pennetjes van het relais.
Decoder + en AUX soldeer je op de spoel van relais.
Gebruik wel dunne draad en zet een krimpkousje over de solderingen.
De wielasscahkelaar kan je het best demonteren, omdat deze nogal veel weerstand geeft.

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#20

Geplaatst Op: dinsdag 30 december 2025, 15:01:51

Hoi Ad,
Dankjewel, ik ga ermee aan de slag! Hou je op de hoogte.
Jan

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#21

Geplaatst Op: donderdag 08 januari 2026, 18:46:52

Weet iemand waar je die brede "led" (eigenlijk drie leds aan elkaar) kan kopen? Ik zoek er al geruime tijd naar maar kan het nergens vinden.
Die van mij is dus kapot.

Louis

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#22

Geplaatst Op: donderdag 08 januari 2026, 22:39:00

Hoi Louis,

Ik denk niet dat je die ergens gaat vinden, die was custom made voor Märklin.
Een oplossing in om de leds met een 3mm boor uit te boren en er drie nieuwe leds in de gaten te steken/lijmen.
Let dan wel op de juiste polarisatie van de leds.

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#23

Geplaatst Op: vrijdag 09 januari 2026, 09:10:51

Laatste wijziging: maandag 12 januari 2026, 17:48:30 door loc1200

Een beetje laat misschien, maar waarom maak je geen gebruik van een bistabiel relais op de plaats van de rijrichting schakelaar in het draaistel? Je kan die dan met een puls sturen voor het omkeren met bv F3/4 En de voeding van de print via bv F1.
Je hoeft dan verder niets te doen aan de schakeling van de leds.

Mvg. Marcel

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#24

Geplaatst Op: maandag 12 januari 2026, 12:52:12

al eerder een keer gepost maar dit kan je wellicht ook verder helpen:

https://mk-nk.de/Umbauten/KK.pdf

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#25

Geplaatst Op: donderdag 26 februari 2026, 14:41:02

Hey Marcel, dank voor je reactie. Dat is precies waar ik naartoe wil. Eenvoud en simpel lijkt mij. In een eerdere post heb ik dit ook al voorgesteld met de vraag of dit realiseerbaar is. Jij geeft mij een zetje in de juiste richting. Ik had gedacht dit op te lossen met een 51963 relais van ESU,zie mij post van 26/12/25.
Lijkt jou dat ook een juiste invulling van datgene dat je voorstelt?
Dankjewel,
Groeten
Jan

Re: Functiedecoder in Marklin Stuurstand 4160

#26

Geplaatst Op: dinsdag 10 maart 2026, 10:04:04

Beste allemaal,

Inmiddels heb ik een testopstelling gemaakt waarmee ik heb bereikt wat ik wilde. Omdat de printplaat nog 100% functioneerde, kon ik met de functiedecoder in combinatie met het 51965-relais ervoor zorgen dat bij het wisselen van de rijrichting de LED's overeenkomstig de rijrichting gaan branden.

Het enige wat nog rest is het aansluiten van de binnenverlichting, maar dat moet ook gaan lukken. Ik heb het schema van Kappa als referentie gebruikt en het uiteindelijk werkend gekregen.

Hieronder staat het schema zoals ik het heb opgebouwd.

Dank voor jullie hulp en bijdragen!
. Verlichting 4160.jpg