Hallo lieve spoorvrienden,

Na mijn korte voorstelbericht (zie: https://forum.3rail.nl/index.php?topic=100317.0) hierbij mijn snode plannen voorzien van wat foto's.
Er is nog weinig te zien hoor; het prille begin van mijn baan...

Een stukje geschiedenis
Dit is eigenlijk mijn derde baan.
Als klein kind gestart Märklin M-rails, mooie baan maar verkocht ten faveure van een Carrera servo autoracebaan. Je weet wel, zo eentje waarbij je elkaar kon inhalen.
Later, eind lagere school, begin middelbare schooltijd, weer een baan op mijn kamer gebouwd met veel landschap en opklapbaar tegen de wand (ik denk iets van 3m bij 1,5m.) Best een kolos, met gras, veel boompjes, grind, papier maché tunnel etc.
Verkocht toen ik op kamers ging. Inmiddels was ik ook meer en meer vliegtuigen gaan fotograferen en is de treinenhobby op een zijspoor gezet.

Bij wijze van grap, en waarschijnlijk omdat ik stiekem toch wat vaak begon over de 'verloren banen'..., kreeg ik voor een keer een startset voor mijn verjaardag, de 29187 (zie: https://wiki.3rail.nl/index.php/M%C3%A4rklin_29187 (@Herman: daar zitten 'oude' fragiele c-rails bij, net als bij meer rails die ik nog had). Daar een paar keer wat mee gereden, maar mijn werk en vliegtuighobby zorgde voor lage prio en de set verdween voor vele jaren onderin de kast.

Keuzes bij aanvang
De eerste keuze was: de grijze trafo gebruiken of digitaal gaan? Dat laatste is het geworden. Aangezien ik toch ook een zwikkie R2 bochten nodig had heb ik de digitale startset 29000 set gekocht. Voor nu even genoeg aan dat mobiele station (uiteindelijk moet/gaat er een CS komen waarschijnlijk... )

Bedoeling is om midden jaren 80 t/m eind jaren 90 met de NS als focus te nemen.
Ik gaf op de lagere school mijn eerste spreekbeurt al over de NS en de Koploper was toen nieuw en sensationeel.
Toch was mijn eerste aanschaf een Plan V van Roco. Geen geklooi met lichtjes inbouw en gewoon meteen rijden. Mijn tweede aanschaf was de DD-AR set 43598 (waar je dus zelf lichtjes in moet bouwen en de wieltjes onderuit vallen, bizar...), plus loc 1720. Derde trein is/wordt dan toch de ICM-1.


Baanplan
In het jargon (nog niet helemaal eigengemaakt) is/wordt mijn baan een 'reversed dogbone with an s-curve' (in het Nederlands klinkt dat toch minder vet: 'omgekeerd hondenbot met een S-bocht' ) Zoiets dus:
.

Althans op de begane grond, mijn schaduw-station (ja, ik pik snel meer jargon op), komt er nog boven. Want ik ben voorlopig, naïef als ik ben, van plan om mijn treinen in het volle zicht te gaan parkeren (en niet in een kelder, hoewel je die kunt verlichten natuurlijk). Op de tekening (gemaakt met Trax3d) ontbreekt dus nog een lang recht stuk stijgende rail bovenlangs als 3e spoor parallel aan de wand en een R3 buitenbocht rechts.

De tafel
Het houten moloch is plm. 6 meter lang, loopt langs de wand, om een oude schouw heen. Breedste is 1220mm smalste stuk 515mm. Ik heb 9mm OSB-plaat in de standaard meubelmaat 1220x610mm gebruikt omdat ik van plan was een groot deel te laten scharnieren. Daar ben ik later van afgestapt (dat vergde een te forse constructie aan de muur die toch wat broos is.)

De poten zijn 44x44 schaaflatten en ik heb vurenhouten regels van 22x48mm gebruikt als frame. Allemaal vooral vanwege zaag en schroefgemak, niet omdat het nou super stevig is (ik was niet van plan er op te gaan staan.) Het zit wel aan de wand vast op een lekkere hoogte (plm 90cm) zodat ik er makkelijk onder kan, de stopcontacten uit het zicht zijn en er ook kleinere kasten onder passen.

Het schuim voor isolatie had ik nog, is voor onder laminaat en is, volgens mij huismerk, van de Praxis (Sencys, 2mm er is ook 3mm). Zou 8db moeten schelen, ben benieuwd... De onderlaag is gif groen, de schuimlaag is beschilderbaar (als het goed is.) Daartoe een pot watergebaseerde verf gekocht bij de Action de kleur RAL7036 (platinumgrijs). Alles uitgesneden en uitgelegd en gaat met tweezijdig kleefband op de tafel worden geplakt. Op de foto zie je dat een deel al vast zit en piept er net een stukje dubbelzijdig tape, dat al wel op de tafel zit, onder de rand van het aansluitende stuk vandaan.

Helling of helix
In de wondere wereld van de baanbouw heb ik diverse draadjes gelezen en de wiki3rail pagina bekeken over hellingen & klimspiralen. Ik ben echt geen top-klusser dus ik twijfel nog tussen een lange opgang langs de achterwand en een helix. Voor beide moet er sowieso een stukje hoogte aan het achterste rechte stuk komen.

Omdat dit rechte stuk behoorlijk lang is (2,5m na de wissel en bocht 24224) en omdat die daarna grotendeels een buitenbocht in R3 krijgt, heb ik ook nog 4 bochtstukken voordat die dan dan de onderliggende R1/R2 combinatie over kruist.
Dat komt neer op plm 3,5m en dat zou moeten kunnen denk ik. Rekening houdend met een geleidelijke stijging van 1 tot 2,75 % in de eerste 50cm, gevolgd door een stijgingspercentage van max 3% op het lange rechte stuk van 2m naar boven, vervolgens 2,5% in de bochtstukken na die vierde bocht terug naar 1% in de laatste twee bochtstukken voordat het spoor terug buigt.

Als mijn sommen kloppen (of beter, als Chatgpt gelijk heeft) wordt dat:
1x 188mm x 1,00% = 1,88mm
1x 188mm x 1,75% = 3,29mm
7x 188mm x 3,00% = 39,48mm
4x 172mm x 3,00% = 20,64mm
1x 172mm x 2,75% = 4,73mm
2x 270mm x 2,50% = 13,50mm
1x 270mm x 1,75% = 4,73mm
1x 270mm x 1,00% = 2,70mm
Totaal: 90,95mm (plus nog 2x 2,70mm wellicht, maar dat is al boven de onderliggende sporen.)

Alleen een helix is denk ik eenvoudiger, zeker als ik die kant-en-klaar koop.
Maar op de één of andere manier krijg ik dan een error: het ziet er niet uit als een normale banenloop, meer als een parkeergarage...

Een mix kan ook, één van de aanbieders in Duitsland verkoopt losse stukken (zie: https://oschado.de/trassen/.) Ik zie ze ook bij Conrad van het merk Noch. Misschien beter wat euro's er tegenaan gooien dan zelf gaan figuurzagen... De verzendkosten uit Duitsland zijn ook niet mis doorgaans en bij Noch moet je allerlei losse onderdeeltjes er bij puzzelen (i.p.v. gewoon 8mm draadeinden en moertjes).

Omdat ik de bovenbaan wil laten terugbuigen, gaat op 3/4e de bocht de andere kant op. Vrijwel alle goedkopere kant-en-klare helixen/klimspiralen/gleiswendels die ik zie zijn vooral bedoeld om af te dalen in de kelder en komen parallel uit, maar dan wel aan de andere kant van de radius i.p.v. er boven of strakker langs/naar toe terug buigend. Dus vandaar de jacht op losse stukken om gepriegel te vermijden.

Is er trouwens echt geen handige Hollander die dit ook maakt en verkoopt?

Hier als uitsmijter het biljartlaken voor het lange rechte stuk, met een stukje overgebleven OSB-plaat van 2m14 met een hoogteverschil van plm 55mm.
Nee, ik heb dunner triplex liggen dus het gaat er een stuk subtieler uitzien nog  Dit is meer bedoeld voor helling/haalbaarheidstesten:



Mijn volgende actiepunten zijn geen 'modelbaanbouw' -behoudens wat plak en schilderwerk- maar ledstrip-inbouw in  mijn 43598 set, dat wordt ook een avontuur maar hoort in een ander deel van het forum thuis.

hgr
Erwin

@EvD Welkom op het 3-Rail forum!

Leuk verhaal en enthousiaste plannen heb je! Dit kan wel eens een heel interessant draadje gaan worden.

Ik ben benieuwd.

Dag Erwin, leuk dat je er bij bent!

Het is alsof de helft van de tekst over mij gaat. Heel herkenbaar! Alleen ben ik anderhalf decennium jonger. Maar ook ik kan mij die autoracebanen goed herinneren. Die stonden steevast aangekruist in het grote Sinterklaas speelgoed magazine. We hebben ooit een (goedkopere) versie thuis gehad, maar lang is daar niet mee gespeeld.

Ook ik ben momenteel bezig met een hondenbot, op 90cm hoog, met 44x44 poten en rij jaren 90 Nederlands. En ook hier ligt er vloerisolatie als ondergrond, alleen was die van mij al grijs.

In een eerdere versie van mijn baan heb ik een helix én een daalspoor ingebouwd. Het daalspoor ging naar de eerste laag, en de helix nog een niveautje lager.

Maar als je ooit de boel echt wil gaan digitaliseren, en automatisch rijden, is zo'n grote baan totaal niet handig. Je moet dan eigenlijk al echt weten wat je wil en hoe dat moet. Dus heb ik alles weer afgebroken en heb nu een testbaan staan van 1 laag met veel mogelijkheden zodat ik iTrain kan uitspelen. Als dat werkt, ga ik weer nadenken over een definitievere baan. Gewoon mijn 2 centen. Doe ermee wat je wil.

Overigens is een helix maken niet heel spannend. Ik heb hiervoor grote platen 3mm mdf gekocht en alvast vierkant laten maken bij de bouwmarkt. Dat is toch gratis, en scheelt een boel ongemakkelijk gesjouw. Vervolgens maak je in het exacte midden een gaatje, en trekt er dan met een bovenfrees eerst de buitenste rand uit, en dan de binnenste. Je blijft dan met een enorme donut zitten. Je maakt zoveel als je er nodig hebt, en klemt ze vervolgens op elkaar. Dan met een 8mm boor er recht doorheen op alle plekken waar het draadeinde komt. Voor een stevige constructie zijn dat 16 gaten (8 buiten, 8 binnen). En je trekt ook even een streep waar je de donut aan 1 kant doormidden zaagt. En hopla, met wat bouten, M8 draadeinde en wassertjes heb je je eigen bouwpakket gemaakt.

Nog nooit met een bovenfrees gewerkt? Ik ook niet, tot ik dit gemaakt hebt. En ik wil je er tzt ook best wel mee helpen.

Wat je ook doet, veel plezier met de hobby!

Citaat van: Steem op donderdag 29 oktober 2026, 21:18:16Ik heb hiervoor grote platen 3mm mdf gekocht

3 mm MDF. Is dat niet wat dun?

Ik zou trouwens voor 9 mm multiplex gaan. Is lichter en steviger. Kan beter omgaan met vocht.

Hoi Steem,

Lachen zeg!

Ik leg denk ik eerst een enkelbaans traject aan. De 'buitenbaan' zeg maar.

Dank voor jouw heads up over digitaal bedrijf. Op termijn wil ik wellicht alles uit zichzelf laten rijden idd.
Dat betekent dan veel baanvakken (en veel kabeltjes)?
Dacht dat je met een centraal station (heb ik nog niet) ook de baan kon indelen, als je niet teveel treinen laat rijden.
Iedere trein heeft een uniek adres en de stroompuls moet aan de locatie op de baan te koppelen zijn dan toch? Maar goed, ik heb mij daar nog onvoldoende in verdiept.

Anyway, eerst schilderen het proefstukje geeft een soort 'beton-look':

Gelukkig geen chemische reactie met het isolatiemateriaal dus de verf kan ik gebruiken.
Tijdens het drogen van de verf kan ik mooi met de DD-AR verlichting beginnen.
Daarna ga ik de opgang testen, het rechte stuk althans. En een proefbaan aanleggen om te kijken/luisteren het het loopt/past allemaal.

Ik heb op zich genoeg hout in huis om zo'n trapezium vorm te maken, zoals op het forum (of inde wiki) wordt uitgelegd.
Een bovenfrees heb ik niet, had ik nog niet aan gedacht! Nooit gebruikt ook.
Ik heb wel een decoupeerzaag met ook dunne/smalle houtzaagjes, dus bochten zijn te maken (als je kalm aan doet en een afstand latje gebruikt...)
Een bovenfrees met een cirkelgeleider geeft natuurlijk een veel strakker resultaat. Een frees kan ook nuttig zijn voor andere klus-acties op de baan.
Maar ik ga eerst tzt eens wat proberen met de decoupeerzaag en wat resthout. Bedankt voor het hulpaanbod, kans bestaat dat ik dat nodig ga hebben

hgr
Erwin