3rail Forum

Modelbaanbouw & Scenery => Scenerybouw => Topic gestart door: Wasmi op maandag 21 mei 2012, 00:03:34

Titel: zelfbouw grasmaster
Bericht door: Wasmi op maandag 21 mei 2012, 00:03:34
In wat andere draadjes heb ik wat opmerkingen gemaakt over elektrostatisch begrassen. Een veelgebruikte methode is de omgebouwde vliegenmepper, maar ik was niet erg tevreden met het resultaat. Niet zo verwonderlijk, 600V doet niet erg veel. Echte professionele elektrostaten werken met een variabele spanning tussen de 15kV en 75kV. Een grassmaster van Noch doet iets van 7kV, en kost tussen de ?130 en ?150. Dat vind ik een beetje veel geld voor een ouderwetse zaklamp met een plastic bekertje eraan geschroefd en voor een paar centen elektronica erin. op internet zijn voldoende voorbeelden  te vinden van zelfbouw elektrostaten. Die maken gebruik van zg kaskade schakelingen, waarmee met iedere trap van een diode en een condensator de uitgangsspanning wordt verdubbeld. Genoeg trappen achter elkaar leveren al gauw en behoorlijke spanning. Te bouwen is het zeker, maar, wat er uiteindelijk uitkomt is en blijft hoogspanning (weliswaar met een zeer klein stroompje, maar toch). Na wat verder speurwerk kwam ik een zelfbouw project op basis van een ion generator tegen, een kant en klare schakeling in een kunststof behuizing en ingegoten in potting compound. het ding levert bij 12V Dc input 15kV aan de uitgang. Voor een bescheiden bedrag heb ik het ding besteld in Australië, verzending was duurder dan het onderdeel!

(https://imageproxy.3rail.nl/fit,1600x1200,q100,s-N7M3ZzXchCfcoJITPkz-6sdKrIavpTiX9ofwnsYxQ8=/http://i596.photobucket.com/albums/tt44/Wasmi01/DSC03756.jpg)

ion generator

Daarnaast zijn er nog wat onderdeeltjes nodig, die op onderstaande foto bij elkaar staan

(https://imageproxy.3rail.nl/fit,1600x1200,q100,sYxwrtihuM865C-DMjAbfHLKAm23uRIrKBzo226pMTyc=/http://i596.photobucket.com/albums/tt44/Wasmi01/DSC03757.jpg)

Van linksboven naar rechts een plastic bewaardoosje van ?2,99, een PVC schroefbare eindkap voor 40mm PVC pijp, een 40mm PVC schuifmof en een verlijmbare eindkap (bij elkaar ?5), en een stukje metaal horrengaas uit m'n landschapsbouw materialen voorraad.

Onder vlnr een meetsnoertje wat als aardkabel gaat dienen, een kunststof trekontlasting, een lasdop (niet gebruikt), twee rubber doorvoerringen 2 mm, een momentschakelaartje (niet gebruikt), een 1x om schakelaartje, een 5,5mm inbouwbus en een 12V/500mA netadapter uit de grijze voorraad. Tijdens het bouwen heb ik nog besloten een ledje in te bouwen om te kunnen zien dat het ding is ingeschakeld, leek me wel handig. Dus, nog een rood 3mm ledje, een 1N4148 en een weerstandje van 680Ohm toegevoegd. De totale kosten voor het apparaat zijn (inclusief verzendkosten uit Australië) ca ?30.

Gister en vandaag heb ik tussen de bedrijven door besteed aan het bouwen van m'n grasmaster. Hier volgen de stappen:

eerst alle benodigde gaten gemaakt, in de schuifmof drie gaten, één voor de aardkabel (5mm), één voor de schakelaar (7mm), en één voor het ledje (3mm). In de bodem van het het plastic bewaardoosje een gat van ruim 40mm voor de schroefbare eindkap, in het deksel van het doosje een zo groot mogelijk gat, daar komt uiteindelijk het gaas voor te zitten. Een gat in de schroefbare eindkap voor de kabeldoorvoer (8mm) en nog een gat in de verlijmbare eindkap van 6 mm voor de adapteraansluiting. Vervolgens de adapteraansluiting in de ene eindkap, de kabeldoorvoer (met extra 2mm rubber ringetje) in de andere eindkap vastzetten.

(https://imageproxy.3rail.nl/fit,1600x1200,q100,s74-sxBZxb7x731SVyEeYRs7a3NKK3kNktqx8cYfgDKY=/http://i596.photobucket.com/albums/tt44/Wasmi01/DSC03761.jpg)

De volgende stap is de bedrading. eigenlijk heel simpel, de + van de ion generator via de schakelaar aan de + pool van de adapteraansluiting, de - direct aan de - aansluiting van de adapteraansluiting, het ledje met de weerstand en de diode in serie aan de geschakelde + en aan de - van de adapteraansluiting, en de aardkabel ook aan de - van de adapteraansluiting. De HV uitgang van de ion generator.

(https://imageproxy.3rail.nl/fit,1600x1200,q100,sLcxOsPO4VcJSt5kB1EpdMDkHc4a-i4dkRe0GCIRlAlA=/http://i596.photobucket.com/albums/tt44/Wasmi01/DSC03764.jpg)

nu de ion generator in de schuifmof doen, de schakelaar bevestigen, en het ledje plaatsen. Ondertussen ook nog even de schroefkap in het gat in het bewaardoosje vastgeschroefd en met m'n lijmpistool extra vastgezet en afgedicht. daarna het geheel in elkaar geschoven en de andere eindkap geplaatst.

(https://imageproxy.3rail.nl/fit,1600x1200,q100,skFH9U9s2lgSHaDCjZhOaflmpLj0GAXJBxXbiCvF5DVQ=/http://i596.photobucket.com/albums/tt44/Wasmi01/DSC03765.jpg)

nu rest het inlijmen van het gaas, en het aansluiten van de HV uitgang aan het gaas.

(https://imageproxy.3rail.nl/fit,1600x1200,q100,sH6ErNAGE9zX3-tALychuQmIJXIchSOEEQpK4p0sqG4c=/http://i596.photobucket.com/albums/tt44/Wasmi01/DSC03768.jpg)

en het eindresultaat is dan

(https://imageproxy.3rail.nl/fit,1600x1200,q100,sqXFszRm71n-psdQwB10Z6PJjsNfUocx_XZzD060ADfc=/http://i596.photobucket.com/albums/tt44/Wasmi01/DSC03769.jpg)

Een korte test vanavond liet zien dat ik tussen de aardleiding en het gaas vonkjes trek van ruim anderhalve centimeter. Na uitschakelen blijft het gaas nog enige seconden geladen, dat vergt wel de nodige voorzichtigheid bij het gebruik!
Morgen zal ik hem uittesten met gras, ik ben benieuwd naar het resultaat.

Walter







Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: Brenner op maandag 21 mei 2012, 01:25:21
Sodeknetters, 15kV je zal wel even hebben staan springen..
Ik weet hoe dat aanvoelt, zelf jarenlang televisies gerepareerd.
Een extra weerstand van 470K Ohm in de hoogspanningslijn verhoogt je levensverwachting zomaar met 5 jaar,
en doet geen afbreuk aan de stand van de grassprietjes.
Tevens mis ik nog een paar rubberen huishoud handschoenen in je stuklijst.

Sterkte,
Cor
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: AlbertJan op maandag 21 mei 2012, 07:59:30
Hoi Walter.
Het verslag en apparaat zien er uitstekend en solide uit maar ik ben benieuwd naar de stand van je haar wanneer de test achter de rug is!? 8o ;)

Hopelijk verloopt de finale test uitstekend en krijgen wij een prachtig resultaat te zien.

Veel succes.
Vriendelijke groeten,
AlbertJan.
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: Spoorman op maandag 21 mei 2012, 11:04:49
Shocking. 8o :D

Als je live gaat testen koppel je electronica af om te voorkomen dat je de boel opblaast door static.

Succes en ben benieuwd.

Gr, Ben.
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: Wasmi op maandag 21 mei 2012, 11:54:06
Ja absoluut, kan daarin geen ellende gebruiken!
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: Wijbe op maandag 21 mei 2012, 18:18:30
Is dit (http://www.koploperforum.nl/topic.asp?TOPIC_ID=3777) zoon gebeurtenis dat de electronica compleet gestoord raakt?

Hoe kan het dat de electronica verstoord wordt? Groot magnetisch veld?
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: dani op maandag 21 mei 2012, 19:30:44
ik ben benieuwd om te zien hoe het resultaat hiervan er gaat komen uit te zien.
En let vooral op dat je de zeef niet raakt.  Anders staat ipv het gra, ineens je haar allemaal rechtop ;-)
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: Freak op maandag 21 mei 2012, 20:43:22
Is dit (http://www.koploperforum.nl/topic.asp?TOPIC_ID=3777) Hoe kan het dat de electronica verstoord wordt? Groot magnetisch veld?
Nee, een grote elektrische veldsterkte.

Mvg,
Peter
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: Wasmi op maandag 21 mei 2012, 21:44:38
Ok, vandaag even uitgeprobeerd op een proefstukje, en ter vergelijking ook een vergelijkbaar stukje gedaan met de vliegenmepper.
Twee stukjes styrodur, gewone bison houtlijm verdeeld over een stukje van ca 10x 10 cm. Wat ik niet kan laten zien is hoe de vezels erin schoten. Met de vliegenmepper 'vallen' de meeste vezels in de lijm, en ligt er een hele hoop los op, met de zelfbouw 15KV versie was het één keer zaaien en de boel staat, met veel minder liggende vezels, en in veel minder tijd. Onderstaand foto's geven het resultaat, ik heb de proefstukjes meteen na het aanbrengen (dus voordat de lijm is gedroogd) uitgeschud. De dichtheid met de 15KV is veel groter dan met de vliegenmepper.

mepper:
(https://imageproxy.3rail.nl/fit,1600x1200,q100,sP4plyjZOpGN8857A_ivv7vFHDPggCbpAiXDTpy7J7CE=/http://i596.photobucket.com/albums/tt44/Wasmi01/DSC03777.jpg)

15KV
(https://imageproxy.3rail.nl/fit,1600x1200,q100,sUfr5BZnPAJ799ActPo1hLCppxn8zS6u7osPq2uQibyE=/http://i596.photobucket.com/albums/tt44/Wasmi01/DSC03776.jpg)

ik heb ook een zijaanzicht geprobeerd, dan zie je met het oog heel erg goed het verschil, maar op de foto bleef daar helaas niks van over.

Een ander voordeel van de 15KV is dat je lekker kan schudden met het apparaat zonder dat de vezels het zeefje via de bovenkant verlaten. Ook heb ik de aardaansluiting lekker lang gemaakt, dat geeft veel bewegingsvrijheid.

Walter
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: huub op dinsdag 22 mei 2012, 15:52:20
Ik ben toch benieuwd wanneer de eerste slachtoffers gaan vallen  :important:

De gemiddelde modelspoorder weet van toeten nog blazen als het over (hoog)spanning gaat.
Voor deze personen is het dan ook ten zeerste af te raden om zoiets proberen te bouwen, net als "sleutelen" aan trafo's, aan de primaire kant dan.

De waarschuwing van Cor "Brenner" is geen onzin !

grv Huub
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: dani op dinsdag 22 mei 2012, 15:54:31
het zal aan mij liggen, maar ik vind dat van de mepper eigenlijk "egaler" op de foto staan.
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: Einte op dinsdag 22 mei 2012, 16:21:05
Het is dus toch gelukt  :) Walter,
Ziet er goed uit.

Gr Einte
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: Freak op dinsdag 22 mei 2012, 19:08:16
De gemiddelde modelspoorder weet van toeten nog blazen als het over (hoog)spanning gaat.
Voor deze personen is het dan ook ten zeerste af te raden om zoiets proberen te bouwen, net als "sleutelen" aan trafo's, aan de primaire kant dan.

De waarschuwing van Cor "Brenner" is geen onzin !
Ik kan dat geheel onderschrijven. Om dergelijke hoge spanningen op een veilige manier te kunnen meten heb je een speciale hoogspanningsprobe nodig.

(https://files.3rail.nl/tinypic/mkkcjs.jpg)

Mvg,
Peter
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: Wasmi op dinsdag 22 mei 2012, 19:22:01
het zal aan mij liggen, maar ik vind dat van de mepper eigenlijk "egaler" op de foto staan.

Dani,

Het 15kv stuk is veel dichter dan dat van de vliegenmepper, zeker in het midden. Ik heb m'n zelfbou eigenlijk alleen maar aangezet op ca 2 cm boven het oppervlak, je ziet de sprietjes naar de lijm toeschieten. Met de mepper moet je vlak boven het oppervlak schudden om er wat vezeltjes uit te krijgen.

Vwb de veiligheid, ja, absoluut kan je er een tik van krijgen, maar het is veel minder dan van bv schrikdraad. Er loopt bijna geen stroom door het apparaatje.  Voeding is 12v 500mA, dus 6W, bij 15KV is dat bij 80% rendement ongeveer 0,3 mA als absolute maximum. Met uitproberen heb ik een nette labvoeding gebruikt, bij het proefstukje nam het ding ongeveer  150 mA bij 12 v, dus ca 0,1mA aan het hoogspanningsdeel. Er zitten geen grote condensatoren of wat dan ook in, de ion generator is klein, 22x24x58 mm.
Bent het ermee eens dat een leek hier beter niet mee kan spelen, maar als het apparaat gebouwd is, is het net zo veilig als dat van Noch, waar ook 15KV uitkomt.

Walter
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: huub op woensdag 23 mei 2012, 16:26:50
Om dergelijke hoge spanningen op een veilige manier te kunnen meten heb je een speciale hoogspanningsprobe nodig.

Jawel Peter,

Ik heb ook nog zo'n probe ergens liggen.
Tegenwoordig heb ik dat ding erg weinig meer nodig; beeldbuizen komen bij mij niet meer voor.

grv Huub
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: veldkamp op vrijdag 25 mei 2012, 17:28:48
Er is toch niets ernstig gebeurt!!!!!! >:-D
het is zo stil op dit draadje!


gr erik
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: Freak op vrijdag 25 mei 2012, 18:14:52
Hallo Huub,

Ik heb ook nog zo'n probe ergens liggen.
Tegenwoordig heb ik dat ding erg weinig meer nodig; beeldbuizen komen bij mij niet meer voor.
Maar grasmasters toch wel.  :D

Mvg,
Peter
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: Wasmi op vrijdag 25 mei 2012, 19:16:53
Hahaha  :D :D

Er is toch niets ernstig gebeurt!!!!!! >:-D
het is zo stil op dit draadje!

gr erik

Nee hoor, zelfs m'n haar blijft niet overeindstaan zond gel  :D.

apparaat werkt perfect, ben er tevreden over. De gemodificeerde vliegenmepper is uitgefaseerd

Walter
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: veldkamp op vrijdag 25 mei 2012, 20:34:35
phoe
Titel: Re: zelfbouw grasmaster
Bericht door: huub op vrijdag 25 mei 2012, 21:57:54
Hallo Huub,

Ik heb ook nog zo'n probe ergens liggen.
Tegenwoordig heb ik dat ding erg weinig meer nodig; beeldbuizen komen bij mij niet meer voor.
Maar grasmasters toch wel.  :D

Mvg,
Peter

U heeft helemaal gelijk, mijnheer  :)